Wat als bewustzijn niet uit je brein komt?

Ik las laatst een boek van Tony Nader, One Unbounded Ocean of Consciousness. En er staat iets in dat me niet meer losgelaten heeft.

7/8/20253 min read

Hij stelt dat bewustzijn niet voortkomt uit het brein, maar andersom. Dat het brein eigenlijk ontstaat binnen bewustzijn. Hij gebruikt een radiometafoor die simpel en tegelijk revolutionair aanvoelt: het brein is niet de bron van muziek, maar het apparaat dat de golven omzet. Als de radio kapot is, hoor je niks. Maar dat betekent niet dat de muziek niet meer bestaat.

Ik weet niet of hij gelijk heeft. Eerlijk gezegd worstel ik er zelf ook nog mee. Maar het raakt iets wat ik elke dag herken in mijn werk.

Momenten van flow

Je kent die momenten op het podium of in de studio. Je begint te spelen en ergens halverwege verdwijnt het denken. De aandacht, de inspanning, je inzet, het valt allemaal weg. Het voelt alsof je niet meer zelf speelt, maar dat je wordt gespeeld. Alsof je alleen nog een kanaal bent waar muziek doorheen stroomt. Dat is niet iets wat je bereikt door harder te concentreren of beter na te denken. Het gebeurt juist als je stopt met denken. Alsof je contact maakt met iets wat altijd al daar was, groter dan jezelf, en je gewoon laat meespelen.

Nader zou dit herkennen. Die momenten waarin je bewustzijn zich losrukt van al je individuele, oppervlakkige gedachten en even afstemt op iets veel groters. In muzikanten termen noemen we dat flow. In meditatie noemen we het stilte. In religie noemen ze het God. Misschien is het hetzelfde?

Waarom dit belangrijk is

Jarenlang heb ik geprobeerd dingen beter te maken door harder na te denken. Meer analyseren, meer plannen, meer controle. Maar wat ik zag gebeuren bij jezelf, bij mijn leerlingen, bij mensen die ik coach, is dat dat juist het probleem maakt. Als je alles vanuit je brein probeert op te lossen, dan zit je altijd in de modus van "dit klopt niet, ik moet het fixen". Je bent nooit klaar. Je bent altijd in strijd met jezelf.

Maar als bewustzijn werkelijk dat grotere veld is dat aan alles ten grondslag ligt, dan verandert dat alles. Dan gaat het niet om jezelf repareren. Dan gaat het om afstemming. Om opnieuw contact te maken met iets wat er altijd al is, in plaats van iets nieuws te proberen te creëren.

Wat het voor mij veranderde

Toen ik in 2016 volledig vastliep, zat ik niet in een logisch probleem. Ik zat in een verstoorde afstemming. Mijn hoofd dacht dat ik door kon, maar mijn lijf en mijn bewustzijn zeiden keihard nee. Ik kon dat negeren, tot ik dat niet meer kon. Wat me eruit haalde, was niet meer analyseren. Het was stoppen met mijn eigen brein als enige bron van waarheid. Het was voelen wat mijn lichaam zei. Stil worden en luisteren naar iets wat groter en wijzer was dan mijn panische gedachten.

Dat is waar CBM vandaan komt, Consciousness, Body, Mind. Niet een model dat ik uit een boek heb gehaald, maar iets wat ik heb doorleefd en waar ik nu mee werk.

De praktijk

Ik weet niet of Nader gelijk heeft over Pure Consciousness als fundamenteel veld. Ik ben geen fysicus of filosoof. Maar wat ik weet, is wat ik zie gebeuren als ik met deze ideeën werk.

Iemand zit vol twijfel, vol gedachten, vol strijd met zichzelf. Ze praten erover, ze snappen het, en toch voelt het hetzelfde. Dan nemen we twee stappen terug. We gaan niet dieper het hoofd in, we gaan naar stilte. Naar ademhaling. Naar wat in het lichaam zit. We maken ruimte voor iets groters dan hun eigen gedachten. En dan gebeurt er iets. Niet altijd, niet meteen. Maar als het gebeurt, zeggen mensen: "Het voelt alsof ik even thuiskwam in iets wat ik altijd al kende, maar waar ik geen toegang toe had." Dat klinkt mystiek, maar eigenlijk is het heel praktisch. Je hoofd hoeft niet alles te snappen. Je lichaam luistert niet naar je gedachten. En eronder, onder al dat geruis van je brein, is er iets wat rustiger is, wijzer, completer.

Ik werk ermee omdat het werkt. Niet omdat ik Nader's theorie wil bewijzen, maar omdat het me helpt in mijn eigen leven, in mijn onderwijs, in mijn coaching, om anders te kijken naar vastlopen, stress en die eeuwige zoektocht naar wat er meer is.

Als dit voor je interessant voelt, maar je snapt niet precies wat ik bedoel, dan ben je niet alleen. Ik snap het zelf ook niet helemaal. Maar ik worstel er graag mee. En ik geloof dat als je voelt dat er meer is dan wat je hoofd je vertelt, die overtuiging genoeg is om mee te beginnen.